Ρυθμιστικά θέματα / Θέματα λειτουργίας και εποπτείας πιστωτικών ιδρυμάτων

  • Συστάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για την απλοποίηση των τραπεζικών κανόνων

    Στις 11 Δεκεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δημοσίευσε συστάσεις προς την Ε. Επιτροπή σχετικά με την απλοποίηση του ευρωπαϊκού κανονιστικού και εποπτικού πλαισίου, καθώς επίσης και των κανόνων που διέπουν το πλαίσιο υποβολής αναφορών.

    Μεταξύ άλλων, προτείνεται:

    • Απλοποίηση της δομής των κεφαλαιακών απαιτήσεων και των αποθεμάτων ασφαλείας (buffers).
    • Βελτίωση της ικανότητας του πρόσθετου κεφαλαίου κατηγορίας 1 (AT1) να απορροφά ζημίες, όταν η τράπεζα λειτουργεί κανονικά (going concern).
    • Μετατροπή των κανόνων προληπτικής εποπτείας από οδηγίες σε άμεσα εφαρμοστέους κανονισμούς, ώστε να επιτυγχάνεται ενιαία ενσωμάτωση και μεγαλύτερη διαφάνεια σε επίπεδο Ε.Ε.
    • Aπλοποίηση της πανευρωπαϊκής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (EU-wide stress test).
    • Αναθεώρηση του βαθμού λεπτομέρειας στη νομοθεσία που διέπει τις εποπτικές διαδικασίες και εντοπισμός των θεματικών όπου μπορεί να εφαρμοστεί περισσότερο μια προσέγγιση με βάση τον κίνδυνο (λ.χ. εποπτεία του κινδύνου αγοράς).
    • Περιοδική αξιολόγηση των απαιτήσεων υποβολής αναφορών, ώστε να ελέγχεται η σκοπιμότητα και η χρησιμότητά τους.
    • Ριζική αναθεώρηση του πλαισίου της Ε.Ε. για τις δημοσιοποιήσεις και τερματισμός της διπλής καταχώρισης σε σχέση με τις εποπτικές υποβολές.

     

    Οι εν λόγω συστάσεις καταρτίστηκαν από την Ομάδα Υψηλού Επιπέδου για την Απλοποίηση (High-Level Task Force on Simplification) του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και θα υποβληθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αναμένεται να καταρτίσει έκθεση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας κατά το γ' τρίμηνο του 2026.


    Δελτίο τύπου της ΕΚΤ

  • Έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) σχετικά με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της τραπεζικής εποπτείας

    Στις 11 Δεκεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) δημοσίευσε έκθεση σχετικά με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και της εστίασης στον κίνδυνο της τραπεζικής εποπτείας ("Streamlining supervision, safeguarding resilience").

    Ειδικότερα, για το επόμενο διάστημα η ΕΚΤ θα εστιάσει στις εξής αλληλοσυμπληρούμενες πρωτοβουλίες:

    • Μεταρρύθμιση της Εποπτικής Διαδικασίας Εξέτασης και Αξιολόγησης (SREP): Προωθούνται πιο αποτελεσματικές διαδικασίες, πιο στοχευμένες αξιολογήσεις κινδύνων και μεγαλύτερη σαφήνεια στην επικοινωνία των βασικών μηνυμάτων προς τις τράπεζες.
    • Πρόγραμμα «Next‑level supervision»: Επιδιώκεται επιτάχυνση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, απλοποίηση των ασκήσεων προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress test) και ενίσχυση της ψηφιοποίησης σε μία σειρά από εποπτικές διαδικασίες.
    • Πρωτοβουλία «SSM supervisory culture»: Προωθείται μια κοινή κουλτούρα εποπτείας, ακολουθώντας μια προσέγγιση με βάση τον κίνδυνο και αξιοποιώντας νέα εργαλεία και ευκαιρίες συνεργασίας μεταξύ των στελεχών που απασχολούνται στον τομέα της τραπεζικής εποπτείας.
    • Αξιολόγηση της εποπτικής αποτελεσματικότητας: Στο πλαίσιο της μέτρησης του βαθμού ανθεκτικότητας των τραπεζών, η ΕΚΤ υπολογίζει την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και την εστίαση στον κίνδυνο των εποπτικών της εργασιών, εξετάζοντας τους παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ανθεκτικότητα του τραπεζικού συστήματος.


    Έκθεση της ΕΚΤ

  • Έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (ESRB) με θέμα την τεχνητή νοημοσύνη και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα

    Την Πέμπτη, 4 Δεκεμβρίου 2025, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ESRB) δημοσίευσε έκθεση αναφορικά με τις επιπτώσεις της ταχείας ανάπτυξης και της ευρείας υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης (AI) στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα («Αrtificial intelligence and systemic risk»).

    Στην έκθεση αναλύονται έντεκα (11) χαρακτηριστικά της τεχνητής νοημοσύνης και εξετάζεται η αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών και των κύριων πηγών συστημικού κινδύνου στο χρηματοπιστωτικό σύστημα (ανισορροπίες ρευστότητας, έκθεση σε κοινούς κινδύνους, διασυνδεσιμότητα, έλλειψη δυνατότητας υποκατάστασης και μόχλευση). Πέντε από τα χαρακτηριστικά αυτά – συγκέντρωση και εμπόδια εισόδου, ομοιομορφία μοντέλων, παρακολούθηση προκλήσεων, υπερβολική εξάρτηση και εμπιστοσύνη, καθώς και ταχύτητα, ενδέχεται να ενισχύσουν σημαντικά τους συστημικούς κινδύνους στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

    Για την αντιμετώπιση των ενδεχόμενων κινδύνων, η έκθεση προτείνει την υιοθέτηση μιας συνετούς και σταθμισμένης προσέγγισης, η οποία θα πρέπει να συνοδεύεται, μεταξύ άλλων, από συγκεκριμένες προσαρμογές του πλαισίου προληπτικής εποπτείας. Σύμφωνα με το ESRB, εφόσον οι αρχές καταφέρουν να συμβαδίσουν με την ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, ενδέχεται να είναι δυνατή η μείωση του αριθμού των επεισοδίων χρηματοπιστωτικής αστάθειας και της ανάγκης για παρέμβαση. Επιπλέον, δεδομένου ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν περιορίζεται από γεωγραφικά σύνορα, είναι απαραίτητο οι αρχές σε όλο τον κόσμο να συνεργάζονται στενά.

  • Δημόσια διαβούλευση της Ε. Επιτροπής σχετικά με την προληπτική μεταχείριση του κινδύνου αγοράς σύμφωνα με τη Βασιλεία ΙΙΙ

    Στις 6 Νοεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την έναρξη δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με την προληπτική μεταχείριση του κινδύνου αγοράς στην Ε.Ε. Έχοντας ήδη αναβάλει την εφαρμογή των κανόνων για τον κίνδυνο αγοράς κατά δύο έτη [το μέγιστο επιτρεπόμενο βάσει των διατάξεων του Κανονισμού (ΕΕ) 575/2013 - CRR], η Επιτροπή ζητά σχόλια για την εισαγωγή τροποποιήσεων, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης (delegated act), στον CRR, ώστε να αντισταθμιστούν οι αρνητικές επιπτώσεις στα κεφάλαια των τραπεζών της Ε.Ε. για τρία έτη.

    Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 6 Ιανουαρίου 2026.

    Δελτίο τύπου της Ε. Επιτροπής

  • Δημοσίευση Κατευθυντήριων Γραμμών της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΒΑ) σχετικά με την ανάλυση περιβαλλοντικών σεναρίων

    Στις 5 Νοεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΒΑ) δημοσίευσε τις τελικές Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με την ανάλυση περιβαλλοντικών σεναρίων (ΕΒΑ Guidelines on environmental scenario analysis), σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1619 – CRD6.

    Το εν λόγω ρυθμιστικό κείμενο συμπληρώνει τις Κατευθυντήριες Γραμμές σχετικά με τη διαχείριση των κινδύνων ESG (EBA Guidelines on the management of ESG risks), καθορίζοντας τις εποπτικές προσδοκίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να διεξάγουν την ανάλυση περιβαλλοντικών σεναρίων.

    Οι Κατευθυντήριες Γραμμές βασίζονται σε δύο πυλώνες:

    Α. Ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών κινδύνων στο υφιστάμενο πλαίσιο των ασκήσεων προσομοίωσης (stress testing), επιτρέποντας στις τράπεζες να αξιολογούν τις βραχυπρόθεσμες (διάστημα μικρότερο των 5 ετών) οικονομικές επιπτώσεις των περιβαλλοντικών κινδύνων και να διασφαλίζουν ότι τα επίπεδα κεφαλαίου και ρευστότητας παραμένουν επαρκή.

    Β. Ανάλυση ανθεκτικότητας (resilience analysis), με μακροπρόθεσμη προοπτική, για την αξιολόγηση των μεσοπρόθεσμων έως μακροπρόθεσμων επιπτώσεων των περιβαλλοντικών κινδύνων και ευκαιριών στα επιχειρηματικά μοντέλα, τις στρατηγικές και τα προφίλ κινδύνου των τραπεζών, μέσω της χρήσης υποθέσεων («What if?»).

    Η ημερομηνία εφαρμογής των Κατευθυντήριων Γραμμών της ΕΒΑ σχετικά με την ανάλυση περιβαλλοντικών σεναρίων είναι η 1η Ιανουαρίου 2027.

    Κατευθυντήριες Γραμμές της ΕΒΑ