Καταπολέμηση οικονομικού εγκλήματος / Καταπολέμηση ξεπλύματος βρώμικου χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας


Η καταπολέμηση της πρακτικής της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (γνωστή στην αγγλική ορολογία ως "anti-money laundering") άρχισε από τη δεκαετία του 1980 να ανάγεται σε προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τις δικαστικές αρχές πολλών κρατών ανά την υφήλιο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε όμως ειδικά στο πρόβλημα της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως διαύλου για τη νομιμοποίηση τέτοιων εσόδων. Εκτιμώντας ότι όταν οι διαμεσολαβούντες χρηματοπιστωτικοί φορείς, και ειδικότερα τα πιστωτικά ιδρύματα, χρησιμοποιούνται ως δίαυλοι για τη νομιμοποίηση του προϊόντος παράνομων δραστηριοτήτων η φερεγγυότητα και η σταθερότητα του ενεχόμενου φορέα, αλλά και η αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο σύνολό του, μπορούν να κλονιστούν σοβαρά, με αποτέλεσμα την απώλεια της εμπιστοσύνης του κοινού σε αυτό, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές των πιστωτικών ιδρυμάτων άρχισαν, σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης.

  • Δημοσίευση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1153 «για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη ορισμένων ποινικών αδικημάτων»

    Στις 11 Ιουλίου 2019, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ η Οδηγία (ΕΕ) 2019/1153 «για τη θέσπιση κανόνων με σκοπό τη διευκόλυνση της χρήσης χρηματοοικονομικών και άλλων πληροφοριών για την πρόληψη, την ανίχνευση, τη διερεύνηση ή τη δίωξη ορισμένων ποινικών αδικημάτων».

    Η εν λόγω Οδηγία προβλέπει:

    • ότι οι αρχές επιβολής του νόμου θα έχουν, κατά περίπτωση, άμεση πρόσβαση σε πληροφορίες τραπεζικών λογαριασμών που περιέχονται στα εθνικά κεντρικά μητρώα για την πρόληψη, ανίχνευση, έρευνα ή δίωξη αξιόποινων πράξεων σχετικών με θέματα ΞΧ/ΧΤ, και
    • τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των εθνικών αρχών επιβολής του νόμου και των εθνικών μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών (ΜΧΠ) αφενός σε εθνικό επίπεδο, και αφετέρου σε επίπεδο ΕΕ.

    Η Οδηγία τίθεται σε εφαρμογή την 31η Ιουλίου 2019. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να την έχουν ενσωματώσει στην εθνική τους έννομη τάξη έως την 1η Αυγούστου 2021 το αργότερο.

    Οδηγία (ΕΕ) 2019/1153

  • Τροποποίηση Υπουργικής Απόφασης σχετικά με την τήρηση και τη διαδικασία καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων του άρθρου 20 και 21 του Νόμου 4557/2018

    Στις 2 Ιουλίου 2019, δημοσιεύθηκε (ΦΕΚ Β’ 2718) η υπ’ αριθμ. 73900 ΕΞ 2019 Απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, με την οποία επέρχονται τροποποιήσεις στην ισχύουσα Απόφαση αναφορικά με την τήρηση και τη διαδικασία καταχώρισης των νομικών προσώπων στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων που προβλέπεται στα άρθρα 20 και 21 του Νόμου 4557/2018.

    ΦΕΚ Β’ 2718/2.7.2019

  • Συμπεράσματα της συνεδρίασης της Ολομέλειας της FATF που πραγματοποιήθηκε το διάστημα 16-21 Ιουνίου 2019

    Το διάστημα 16-21 Ιουνίου 2019, πραγματοποιήθηκε στο Ορλάντο η συνεδρίαση της Ολομέλειας της FATF, στην οποία συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, και η αξιολόγηση της Ελλάδας.

    Συμπεράσματα Ολομέλειας FATF

    Δελτίο Τύπου της Τράπεζας της Ελλάδος

    Δελτίο Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών

  • Ρύθμιση ειδικών θεμάτων σχετικά με την τήρηση και τη διαδικασία καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων του άρθρου 20 και 21 του Νόμου 4557/2018

    Στις 20 Ιουνίου 2019, δημοσιεύθηκε (ΦΕΚ Β’ 2443) η υπ’ αριθμ. 67343 ΕΞ 2019 Υπουργική Απόφαση, μέσω της οποίας ρυθμίζονται ζητήματα αναφορικά με την τήρηση και τη διαδικασία καταχώρισης των νομικών προσώπων στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων που προβλέπεται στα άρθρα 20 και 21 του Νόμου 4557/2018.

    Η διάρθρωση της επισυναπτόμενης Υπουργικής Απόφασης είναι η εξής:

    • στο άρθρο 1 περιλαμβάνονται οι σχετικοί ορισμοί,
    • στο άρθρο 2 αποτυπώνονται οι υπόχρεοι καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων,
    • στο άρθρο 3 αποτυπώνεται η διαδικασία καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων,
    • στο άρθρο 4 καταγράφονται τα στοιχεία καταχώρισης των υπόχρεων προσώπων,
    • στο άρθρο 5 περιγράφεται η διαδικασία τήρησης δεδομένων, καθώς και η επεξεργασία τους,
    • στο άρθρο 6 αποτυπώνονται τα δικαιώματα πρόσβασης των αρμόδιων αρχών και των υπόχρεων προσώπων (π.χ. πιστωτικών ιδρυμάτων) στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων,
    • στο άρθρο 7 περιγράφεται η διαδικασία ηλεκτρονικής εγγραφής αιτήματος χορήγησης πληροφοριών,
    • στο άρθρο 8 αποτυπώνεται ο χρόνος και η σειρά καταχώρισης των νομικών προσώπων στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων (από 16/9/2019 έως 29/11/2019), και
    • στο άρθρο 9 αποτυπώνεται η διαρκής υποχρέωση σύνδεσης των νομικών προσώπων με το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, καθώς και η διαδικασία διενέργειας ελέγχου συμμόρφωσης αυτών από την ΑΑΔΕ.

    ΦΕΚ Β’ 2443/20.6.2019

  • Διορθωτικό στην Οδηγία (ΕΕ) 2018/843 (‘AMLD V’)

    Στις 6 Ιουνίου 2019, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ διορθωτικό στην Οδηγία (ΕΕ) 2018/843 «για την τροποποίηση της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την πρόληψη της χρήσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας».

    Ειδικότερα, περιλαμβάνονται συνολικά 2 διορθώσεις επί του άρθρου 9(2) της AMLD IV, όπως ισχύει, αναφορικά με τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις που δύναται να εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον προσδιορισμό τρίτων (εκτός ΕΟΧ) χωρών υψηλού ML/TF κινδύνου.

    Διορθωτικό AMLD V