Καταπολέμηση οικονομικού εγκλήματος / Καταπολέμηση ξεπλύματος βρώμικου χρήματος


Η καταπολέμηση της πρακτικής της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (γνωστή στην αγγλική ορολογία ως "anti-money laundering") άρχισε από τη δεκαετία του 1980 να ανάγεται σε προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τις δικαστικές αρχές πολλών κρατών ανά την υφήλιο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε όμως ειδικά στο πρόβλημα της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως διαύλου για τη νομιμοποίηση τέτοιων εσόδων. Εκτιμώντας ότι όταν οι διαμεσολαβούντες χρηματοπιστωτικοί φορείς, και ειδικότερα τα πιστωτικά ιδρύματα, χρησιμοποιούνται ως δίαυλοι για τη νομιμοποίηση του προϊόντος παράνομων δραστηριοτήτων η φερεγγυότητα και η σταθερότητα του ενεχόμενου φορέα, αλλά και η αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο σύνολό του, μπορούν να κλονιστούν σοβαρά, με αποτέλεσμα την απώλεια της εμπιστοσύνης του κοινού σε αυτό, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές των πιστωτικών ιδρυμάτων άρχισαν, σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης.

  • Έκθεση της FATF για τους κινδύνους απόκρυψης του πραγματικού δικαιούχου νομικών προσώπων

    Στις 18 Ιουλίου 2018, η FATF δημοσίευσε έκθεση αναφορικά με τους κινδύνους που ενέχει η απόκρυψη του πραγματικού δικαιούχου νομικών προσώπων για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και τους φορείς που δραστηριοποιούνται σε αυτό (π.χ. τράπεζες).

    Η έκθεση χρησιμοποιεί περισσότερα από 100 “case studies” που προέρχονται από τα 34 μέλη της FATF (περιλαμβανομένης της Ελλάδας), τις εμπειρίες των αρχών επιβολής του νόμου και άλλων εμπειρογνωμόνων του ιδιωτικού τομέα, για την καταγραφή των πρακτικών που χρησιμοποιούν οι εγκληματίες, προκειμένου να αποκρύψουν την ταυτότητα του πραγματικού δικαιούχου νομικών προσώπων. Αναλύονται, επίσης, οι δυνητικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τον πραγματικό δικαιούχο, ιδίως δε στις περιπτώσεις συμμετοχής ενδιάμεσων φορέων (“professional intermediaries”).

    Έκθεση FATF

  • Απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για την πρόληψη χρήσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας

    Στις 12 Ιουλίου 2018, δημοσιεύθηκε η υπ’ αριθμ. 5/820/30.5.2018 Απόφαση του ΔΣ της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (ΦΕΚ Β’ 2732), με την οποία τροποποιείται παλαιότερη Απόφασή της (1/506/8.4.2009) για την πρόληψη χρήσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
    Ειδικότερα, ο Υπεύθυνος Συμμόρφωσης συντάσσει κάθε χρόνο Ετήσια Έκθεση προς το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρίας, σύμφωνα με το υπόδειγμα του Πίνακα του Παραρτήματος ΙΙΙ. Το Διοικητικό Συμβούλιο αξιολογεί την Ετήσια Έκθεση και, αφού την εγκρίνει, την υποβάλλει στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εντός του μηνός Ιουνίου.
    Ειδικά για την Ετήσια Έκθεση του έτους 2017, το Διοικητικό Συμβούλιο οφείλει να την υποβάλλει στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έως τις 15 Ιουλίου 2018.

    ΦΕΚ Β’ 2732/10.7.2018

  • Έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (‘ECON’) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα κρυπτονομίσματα και την τεχνολογία “blockchain”

    Στις 5 Ιουλίου 2018, δημοσιεύθηκε έκθεση που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής ECON του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναφορικά με τα κρυπτονομίσματα (“cryptocurrencies”) και την τεχνολογία “blockchain”.

    Στην έκθεση αυτή εξετάζεται αφενός η χρήση αυτών των νομισμάτων για την τέλεση οικονομικών εγκλημάτων, ήτοι νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και φοροδιαφυγή, και αφετέρου ο βαθμός επάρκειας του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΕ, τόσο για την πρόληψη όσο και την καταστολή τέτοιων εγκλημάτων.

    EP ECON Study

  • Κατάθεση στη Βουλή των Ελλήνων του Σχεδίου Νόμου «Πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2015/849/ΕΕ) και άλλες διατάξεις»

    Στις 21 Ιουνίου 2018, κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή των Ελλήνων το Σχέδιο Νόμου «Πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2015/849/ΕΕ) και άλλες διατάξεις».

    Σχέδιο Νόμου

  • Δημοσίευση Οδηγίας (ΕΕ) 2018/843 (‘AMLD 5’)

    Στις 19 Ιουνίου 2018, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ η Οδηγία (ΕΕ) 2018/843 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου Υπουργών της ΕΕ «για την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, και για την τροποποίηση των Οδηγιών 2009/138/ΕΚ και 2013/36/ΕΕ».

    Η Οδηγία τίθεται σε εφαρμογή την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ (ήτοι στις 9 Ιουλίου 2018). Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να την ενσωματώσουν στην εθνική τους έννομη τάξη το αργότερο έως τις 10 Ιανουαρίου 2020.

    Οδηγία (ΕΕ) 2018/843