Καταπολέμηση οικονομικού εγκλήματος / Καταπολέμηση ξεπλύματος βρώμικου χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας


Η καταπολέμηση της πρακτικής της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (γνωστή στην αγγλική ορολογία ως "anti-money laundering") άρχισε από τη δεκαετία του 1980 να ανάγεται σε προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τις δικαστικές αρχές πολλών κρατών ανά την υφήλιο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε όμως ειδικά στο πρόβλημα της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως διαύλου για τη νομιμοποίηση τέτοιων εσόδων. Εκτιμώντας ότι όταν οι διαμεσολαβούντες χρηματοπιστωτικοί φορείς, και ειδικότερα τα πιστωτικά ιδρύματα, χρησιμοποιούνται ως δίαυλοι για τη νομιμοποίηση του προϊόντος παράνομων δραστηριοτήτων η φερεγγυότητα και η σταθερότητα του ενεχόμενου φορέα, αλλά και η αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο σύνολό του, μπορούν να κλονιστούν σοβαρά, με αποτέλεσμα την απώλεια της εμπιστοσύνης του κοινού σε αυτό, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές των πιστωτικών ιδρυμάτων άρχισαν, σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης.

  • Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2019/758 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 (‘AMLD IV’)

    Στις 14 Μαΐου 2019, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ ο κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2019/758 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «όσον αφορά ρυθμιστικά τεχνικά πρότυπα για τις ελάχιστες ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβαίνουν και το είδος των επιπρόσθετων μέτρων που πρέπει να λαμβάνουν τα πιστωτικά ιδρύματα και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί για τον μετριασμό του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σε ορισμένες τρίτες χώρες».

    Σύμφωνα με το άρθρο 45(5) της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849, τα κράτη μέλη της ΕΕ απαιτούν από τις υπόχρεες οντότητες (π.χ. πιστωτικά ιδρύματα) που ανήκουν σε όμιλο, σε περίπτωση που η νομοθεσία τρίτης χώρας (ήτοι χώρας εκτός ΕΟΧ) δεν επιτρέπει την εφαρμογή πολιτικών και διαδικασιών για σκοπούς καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας («ΚΞΧ/ΧΤ»), να εξασφαλίζουν ότι τα υποκαταστήματα και οι θυγατρικές (των οποίων την κυριότητα έχουν κατά πλειοψηφία):

    • εφαρμόζουν επιπρόσθετα μέτρα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ΚΞΧ/ΧΤ, και
    • ενημερώνουν σχετικά τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους καταγωγής τους.

    Με τον εν λόγω κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό εξειδικεύονται τα επιπρόσθετα μέτρα, καθώς και οι “de minimis” ενέργειες στις οποίες οφείλουν να προβαίνουν τα πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύματα σε περίπτωση που νομοθεσία τρίτης χώρας (ήτοι χώρας εκτός ΕΟΧ) δεν επιτρέπει την εφαρμογή πολιτικών και διαδικασιών για σκοπούς ΚΞΧ/ΧΤ.

    Ο εν λόγω Κανονισμός τίθεται σε εφαρμογή στις 3 Σεπτεμβρίου 2019.

    Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2019/758

  • Τροποποίηση του Νόμου 4557/2018

    Στις 25 Απριλίου 2019, δημοσιεύθηκε (ΦΕΚ Α’ 65) στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο Νόμος 4607/2019 «Ι. Κύρωση της Συμφωνίας για την Ασιατική Τράπεζα Υποδομών και Επενδύσεων, II.  Εναρμόνιση του Κώδικα Φ.Π.Α. με την Οδηγία (ΕΕ) 2016/1065, III. Ενσωμάτωση των σημείων 1, 2, 4 και 5 του άρθρου 2 και των άρθρων 4, 6, 7 και 8 της Οδηγίας 1164/2016, ΙV. Τροποποίηση του ν. 2971/2001 και άλλες διατάξεις», με το άρθρο 62 του οποίου επέρχονται τροποποιήσεις στα άρθρα 11, 17, 20 και 21 του Νόμου 4557/2018 (ΦΕΚ Α’ 139) σχετικά με την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ενσωμάτωση της Οδηγίας 2015/849/EE) και άλλες διατάξεις

    ΦΕΚ Α’ 65/24.4.2019

  • Τροποποίηση του Νόμου 4557/2018

    Στις 5 Απριλίου 2019, κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή των Ελλήνων το σχέδιο Νόμου «Ι. Κύρωση της Συμφωνίας για την Ασιατική Τράπεζα Υποδομών και Επενδύσεων, II.  Εναρμόνιση του Κώδικα Φ.Π.Α. με την Οδηγία (ΕΕ) 2016/1065, III. Ενσωμάτωση των σημείων 1, 2, 4 και 5 του άρθρου 2 και των άρθρων 4, 6, 7 και 8 της Οδηγίας 1164/2016 και  άλλες διατάξεις», με το άρθρο 62 του οποίου επέρχονται τροποποιήσεις στα άρθρα 11, 17, 20 και 21 του Νόμου 4557/2018.

    Σχέδιο Νόμου

  • Δημιουργία ειδικής ενότητας στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (‘EBA’) για τις διοικητικές κυρώσεις στο πλαίσιο της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 (‘AMLD 4’)

    Στις 3 Απριλίου 2019, η ‘EBA’ διαμόρφωσε ειδική ενότητα στην ιστοσελίδα της αναφορικά με τις διοικητικές κυρώσεις που επιβάλλουν οι εθνικές αρμόδιες αρχές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα εξ’ αυτών εποπτευόμενα υπόχρεα πρόσωπα του χρηματοπιστωτικού τομέα (στην περίπτωση της Ελλάδας, η ΤτΕ και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς) στο πλαίσιο εφαρμογής της ‘AMLD 4’.

    Ειδική ενότητα ιστοσελίδας EBA

  • Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Οικονομικό Έγκλημα, την Φοροδιαφυγή και την Φοροαποφυγή

    Στις 26 Μαρτίου 2019, η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθέτησε την Έκθεση για το Οικονομικό Έγκλημα, την Φοροδιαφυγή και την Φοροαποφυγή που εκπόνησε η ομώνυμη ειδική του Επιτροπή.

    Έκθεση Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου