15 Ιουνίου 2026
Θέση του Συμβουλίου της ΕΕ για την ενίσχυση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησε, στις 12 Ιουνίου 2026, τη θέση του σχετικά με την ενίσχυση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα, γνωστού ως CBAM, ενόψει των διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο CBAM αποτελεί εργαλείο της ΕΕ για την αντιμετώπιση του κινδύνου «διαρροής άνθρακα» και την προώθηση της απανθρακοποίησης σε διεθνές επίπεδο.
Ο μηχανισμός, ο οποίος λειτουργεί πλήρως από την 1η Ιανουαρίου 2026, επιβάλλει τιμή άνθρακα στις εκπομπές που συνδέονται με την παραγωγή εισαγόμενων προϊόντων σε κλάδους υψηλής έντασης άνθρακα, όπως ο σίδηρος και ο χάλυβας, το τσιμέντο, τα λιπάσματα, το αλουμίνιο, η ηλεκτρική ενέργεια και το υδρογόνο. Με τον τρόπο αυτόν, επιδιώκεται να αποτραπεί η μεταφορά παραγωγής εκτός ΕΕ σε χώρες με λιγότερο αυστηρές κλιματικές πολιτικές.
Η θέση του Συμβουλίου προβλέπει την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του CBAM σε επιλεγμένα παράγωγα προϊόντα, ιδίως προϊόντα που παράγονται με σημαντική χρήση πρώτων υλών ήδη καλυπτόμενων από τον μηχανισμό, όπως ο σίδηρος, ο χάλυβας και το αλουμίνιο. Προβλέπεται επίσης ετήσια επανεξέταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον εντοπισμό πρόσθετων προϊόντων που θα μπορούσαν μελλοντικά να ενταχθούν στο πεδίο εφαρμογής του CBAM.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αποτροπή πρακτικών καταστρατήγησης του μηχανισμού. Στο πλαίσιο αυτό, το Συμβούλιο στηρίζει την ένταξη στο CBAM μεταλλικών αποβλήτων πριν από το στάδιο της κατανάλωσης, καθώς και την παροχή εξουσιών στην Επιτροπή να παρεμβαίνει όταν εντοπίζονται παραπλανητικές πρακτικές κατά την υποβολή στοιχείων από εταιρείες υψηλού κινδύνου.
Παράλληλα, η θέση του Συμβουλίου αποσαφηνίζει τη διαδικασία προσωρινής εξαίρεσης προϊόντων από το πλαίσιο του CBAM σε περιπτώσεις σοβαρών και απρόβλεπτων περιστάσεων που προκαλούν σημαντική βλάβη στην εσωτερική αγορά. Κάθε τέτοια εξαίρεση θα πρέπει να βασίζεται σε σαφή και αντικειμενικά κριτήρια, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσης της ΕΕ σε σοβαρές αυξήσεις τιμών.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Προεδρίας του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ξεκινήσουν μετά την υιοθέτηση της θέσης του Κοινοβουλίου, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας πριν από το τέλος του έτους.
