Καταπολέμηση οικονομικού εγκλήματος / Καταπολέμηση ξεπλύματος βρώμικου χρήματος


Η καταπολέμηση της πρακτικής της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (γνωστή στην αγγλική ορολογία ως "anti-money laundering") άρχισε από τη δεκαετία του 1980 να ανάγεται σε προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τις δικαστικές αρχές πολλών κρατών ανά την υφήλιο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε όμως ειδικά στο πρόβλημα της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως διαύλου για τη νομιμοποίηση τέτοιων εσόδων. Εκτιμώντας ότι όταν οι διαμεσολαβούντες χρηματοπιστωτικοί φορείς, και ειδικότερα τα πιστωτικά ιδρύματα, χρησιμοποιούνται ως δίαυλοι για τη νομιμοποίηση του προϊόντος παράνομων δραστηριοτήτων η φερεγγυότητα και η σταθερότητα του ενεχόμενου φορέα, αλλά και η αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο σύνολό του, μπορούν να κλονιστούν σοβαρά, με αποτέλεσμα την απώλεια της εμπιστοσύνης του κοινού σε αυτό, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές των πιστωτικών ιδρυμάτων άρχισαν, σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης.

  • Κατάλογος τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες όσον αφορά τα εθνικά συστήματα καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας

    Στις 20 Σεπτεμβρίου 2016, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο κατΆ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1675 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «για τη συμπλήρωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 με την επισήμανση των τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες».

    Στο Παράρτημα του εν λόγω Κανονισμού παρατίθεται ο κατάλογος των δικαιοδοσιών τρίτων χωρών που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες όσον αφορά τα εθνικά τους συστήματα καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

  • Ανακοινωθέν της «Ομάδας των 20» (΅G-20Ά) μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου στην πόλη Hangzhou της Κίνας

    Στις 6 Σεπτεμβρίου 2016, η «Ομάδα των 20» (΅G-20Ά), η οποία συνεδρίασε σε επίπεδο Αρχηγών Κρατών ή Κυβερνήσεων στην πόλη Hangzhou της Κίνας στις 4-5 Σεπτεμβρίου 2016, εξέδωσε Ανακοινωθέν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της.

    Μεταξύ των θεμάτων που τέθηκαν προς συζήτηση περιλαμβάνεται:

    • η διασφάλιση της απρόσκοπτης εφαρμογής της νέας στρατηγικής της Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης (“Financial Action Task Force”, ΅FATFΆ) σχετικά με την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,

    • η παροχή συνδρομής από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα προς τα κράτη ανά την υφήλιο για την ενίσχυση της συμμόρφωσής τους με τα πρότυπα της FATF αναφορικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, και

    • η υποβολή προτάσεων πολιτικής σε διεθνές επίπεδο από την FATF και το Παγκόσμιο Forum για την ενίσχυση του πλαισίου που διέπει τη διαφάνεια στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές.

    Το Ανακοινωθέν είναι διαθέσιμο στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση:

    http://www.g20.org/English/Dynamic/201609/t20160906_3396.html

  • Πρόταση τροποποίησης της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849

    Στις 5 Ιουλίου 2016 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση Οδηγίας για την τροποποίησης της 4ης ενωσιακής Οδηγίας «σχετικά με την πρόληψη της χρήσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας».

    Με την πρόταση Οδηγίας, προτείνονται οι ακόλουθες αλλαγές:

    • εξασφάλιση εγγυήσεων υψηλού επιπέδου όσον αφορά τη μεταφορά  κεφαλαίων προς και από τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου,

    • ενίσχυση των εξουσιών των μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διευκόλυνση της μεταξύ τους συνεργασίας,

    • ταχύτερη και ευκολότερη πρόσβαση των μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών στα μητρώα τραπεζικών λογαριασμών και λογαριασμών πληρωμών και/ή στα κεντρικά συστήματα ανάκτησης δεδομένων σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και

    • αντιμετώπιση των κινδύνων χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που συνδέονται με τη χρήση «εικονικών νομισμάτων» (΅virtual currenciesΆ) και τα «ανώνυμα εργαλεία πληρωμών» (π.χ. μη επαναφορτιζόμενες, σταθερού χρηματικού ποσού, προπληρωμένες κάρτες).

    Η πρόταση Οδηγίας είναι διαθέσιμη στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση:

    http://ec.europa.eu/justice/criminal/document/files/aml-directive_en.pdf

  • Σύναψη επιχειρηματικής σχέσης με πελάτες που προέρχονται από τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου και οι οποίοι αιτούνται άσυλο σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

    Στις 12 Απριλίου 2016, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (΅EBAΆ) δημοσίευσε Γνώμη σχετικά με τα μέτρα δέουσας επιμέλειας (“due diligence measures”) που θα πρέπει να εφαρμόζουν τα πιστωτικά και λοιπά χρηματοδοτικά ιδρύματα όταν συνάπτουν επιχειρηματική σχέση με πελάτες που προέρχονται από τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου και οι οποίοι αιτούνται άσυλο σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εν λόγω γνώμη απευθύνεται στις αρμόδιες εθνικές αρχές.

    Η Γνώμη είναι διαθέσιμη στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση:

    http://www.eba.europa.eu/-/eba-publishes-opinion-on-the-application-of-customer-due-diligence-measures-to-customers-who-are-asylum-seekers-from-higher-risk-third-countries-or-te

  • Οδηγία (ΕΕ) 2015/849 σχετικά µε την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας

    Στις 5 Ιουνίου 2015, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Οδηγία (ΕΕ) 2015/849 «σχετικά µε την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας».

    Με την εν λόγω Οδηγία, καταργούνται τόσο η Οδηγία 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσο και η Οδηγία 2006/70/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

    Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 68, η Οδηγία θα τεθεί σε ισχύ είκοσι (20) ημερολογιακές ημέρες μετά την ημερομηνία δημοσίευσής της, ήτοι την Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2015. Στη συνέχεια, τα κράτη-μέλη θα έχουν περιθώριο δύο (2) ετών για την ενσωμάτωση των διατάξεών της στο εθνικό τους δίκαιο.