Καταπολέμηση οικονομικού εγκλήματος / Καταπολέμηση ξεπλύματος βρώμικου χρήματος


Η καταπολέμηση της πρακτικής της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (γνωστή στην αγγλική ορολογία ως "anti-money laundering") άρχισε από τη δεκαετία του 1980 να ανάγεται σε προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τις δικαστικές αρχές πολλών κρατών ανά την υφήλιο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε όμως ειδικά στο πρόβλημα της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως διαύλου για τη νομιμοποίηση τέτοιων εσόδων. Εκτιμώντας ότι όταν οι διαμεσολαβούντες χρηματοπιστωτικοί φορείς, και ειδικότερα τα πιστωτικά ιδρύματα, χρησιμοποιούνται ως δίαυλοι για τη νομιμοποίηση του προϊόντος παράνομων δραστηριοτήτων η φερεγγυότητα και η σταθερότητα του ενεχόμενου φορέα, αλλά και η αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο σύνολό του, μπορούν να κλονιστούν σοβαρά, με αποτέλεσμα την απώλεια της εμπιστοσύνης του κοινού σε αυτό, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές των πιστωτικών ιδρυμάτων άρχισαν, σε συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις, να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες ρυθμιστικής παρέμβασης.

  • Αναθεωρημένες Συστάσεις της FATF για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας

    Στις 16 Φεβρουαρίου 2012, δημοσιεύτηκαν, μετά από σχεδόν δύο χρόνια διαβουλεύσεων, οι αναθεωρημένες Συστάσεις της Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (Financial Action Task Force, εφεξής FATF), καθώς και τα συνοδευτικά αυτών ερμηνευτικά κείμενα. Η αναθεώρηση των Συστάσεων, οι οποίες εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1990 και αναθεωρήθηκαν έκτοτε δύο φορές (το 1996 και το 2003), αποσκοπεί:

    • αφενός μεν στην ενίσχυση και τον εμπλουτισμό των υφιστάμενων με γνώμονα την προστασία της ακεραιότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, και
    • αφετέρου στην αντιμετώπιση ορισμένων κατηγοριών οικονομικών εγκλημάτων που αναδείχτηκαν έντονα κατά τα τελευταία χρόνια και κρίνεται ότι αποτελούν επίσης απειλή για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως η διαφθορά, η ανάπτυξη όπλων μαζικής καταστροφής και τα φορολογικά εγκλήματα.


    Ειδικότερα, επιδιώκεται κατ'αρχήν η ενδυνάμωση των Συστάσεων σε ό,τι αφορά τις περιοχές υψηλού κινδύνου και τις θεματικές, στις οποίες η εφαρμογή τους κρίθηκε ότι μπορεί να ενισχυθεί. Διευρύνθηκε επίσης το πεδίο εφαρμογής τους για την αντιμετώπιση νέων απειλών, όπως η χρηματοδότησης της ανάπτυξης όπλων μαζικής καταστροφής και η διαφθορά. Από την άλλη πλευρά, παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με τις περιοχές χαμηλού κινδύνου, ώστε να επικεντρωθούν οι προσπάθειες στα πρόσωπα και τις δραστηριότητες που εμφανίζουν υψηλό κίνδυνο.

    Οι σαράντα (40) νέες Συστάσεις της FATF ενσωματώνουν σε ενιαίο κείμενο τόσο τις παλαιές 40 Συστάσεις για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες όσο και τις εννέα (9) Ειδικές Συστάσεις, που υιοθετήθηκαν στη συνέχεια για την καταπολέμηση χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
    Μέχρι το τέλος του 2012 αναμένεται να υποβληθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόταση για την αναθεώρηση της Οδηγίας 2005/60/ΕΚ  προκειμένου να προσαρμοστεί η ενωσιακή νομοθεσία με τις αναθεωρημένες Συστάσεις της FATF.

    FATF (2012): The FATF Recommendations. International Standards on combating money laundering and the financing of terrorism & proliferation, February, διαθέσιμο στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση:

    http://www.fatf-gafi.org/dataoecd/49/29/49684543.pdf

  • 19η ετήσια έκθεση της FATF

    Την Τετάρτη, 6 Αυγούστου 2008, δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα της Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF) η 19η ετήσια έκθεση της (Ιούλιος 2007 - Ιούνιος 2008)

    Ιστοσελίδα FATF: http://www.fatf-gafi.org/

  • Μελέτες της FATF σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων
    από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της
    τρομοκρατίας με βάση τον κίνδυνο

    Στις αρχές Αυγούστου του 2008 δημοσιεύθηκαν στην ιστοσελίδα της Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF) τέσσερις μελέτες σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας με βάση τον κίνδυνο από τέσσερις κατηγορίες διεθνώς αναγνωρισμένων υπόχρεων προσώπων:

    1.      Τα νομικά πρόσωπα που παρέχουν υπηρεσίες σε εμπιστεύματα (trust companies)

    2.      Τους φορολογικούς ή φοροτεχνικούς συμβούλους και τις εταιρείες φορολογικών ή φοροτεχνικών συμβουλών.

    3.      Τους κτηματομεσίτες και τις κτηματομεσιτικές εταιρείες, και

    4.      τους εμπόρους αγαθών μεγάλης αξία

    Ιστοσελίδα FATF: http://www.fatf-gafi.org/pages/0,2987,en_32250379_32235720_1_1_1_1_1,00.html

  • Δελτίο Τύπου της FATF
    Συνεδρίαση Ολομέλειας Ιουνίου 2008

    Από τις 18 έως τις 20 Ιουνίου 2008 πραγματοποιήθηκε στo Λονδίνο η τακτική τριμηνιαία συνεδρίαση της Ολομέλειας της Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF).

    Τα βασικά συμπεράσματα της εν λόγω συνεδρίασης αποτυπώνονται στο σχετικό δελτίο τύπου το οποίο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της FATF (http://www.fatf-gafi.org/dataoecd/50/1/40879782.pdf )

  • Κείμενο του Wolfsberg Group
    με συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τα
    Πολιτικώς Εκτεθειμένα Πρόσωπα (PEPs)

    Τον Μάιο του 2008 δημοσιεύτηκε από το Wolfsberg Group κείμενο συχνών ερωτήσεων και απαντήσεων σχετικά με τα Πολιτικώς Εκτεθειμένα Πρόσωπα (Political Exposure Persons - PEPs).

    Το κείμενο συχνών ερωτήσεων και απαντήσεων, καθώς και το συνοδευτικό αυτού δελτίο τύπου, είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του Wolfsberg Group: http://www.wolfsberg-principles.com/index.html